Trong giao kết hợp đồng, hình thức của hợp đồng không chỉ là yếu tố hình thức mà trong một số trường hợp còn là điều kiện bắt buộc để hợp đồng có hiệu lực. Nếu không tuân thủ đúng quy định về hình thức, hợp đồng có thể bị tòa án tuyên vô hiệu. Vậy hợp đồng vô hiệu do vi phạm về hình thức là gì? Hậu quả pháp lý như thế nào?
Cùng Công ty Luật TNHH Hoàng Khang tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
1. Hợp đồng là gì theo quy định pháp luật hiện hành?
Theo Điều 385 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự.
Mỗi hợp đồng là một giao dịch dân sự nên phải tuân theo các điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự quy định tại Điều 117 BLDS 2015.
2. Khi nào hợp đồng bị vô hiệu do vi phạm về hình thức?
Không phải mọi hợp đồng đều bắt buộc phải lập thành văn bản. Tuy nhiên, một số loại hợp đồng đặc biệt được luật quy định bắt buộc phải có hình thức cụ thể (bằng văn bản, có công chứng, chứng thực, đăng ký…).
Nếu hợp đồng không đúng hình thức luật định thì có thể bị tuyên vô hiệu. Điều này được quy định tại:
- Khoản 2 Điều 117: Hình thức là điều kiện có hiệu lực nếu pháp luật quy định;
- Điều 131 và khoản 1 Điều 407: Hợp đồng vi phạm điều kiện về hình thức có thể bị tuyên vô hiệu.
3. Một số ví dụ về hợp đồng bắt buộc phải có hình thức
- 🏠 Hợp đồng mua bán nhà ở: phải lập thành văn bản có công chứng (Điều 122 Luật Nhà ở 2014);
- 🔁 Hợp đồng trao đổi tài sản: phải lập bằng văn bản nếu có bất động sản (Điều 455 BLDS 2015);
- 🧾 Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất: bắt buộc công chứng, chứng thực (Điều 502 BLDS 2015).
4. Trường hợp ngoại lệ: Khi nào hợp đồng vi phạm hình thức vẫn có hiệu lực?
Theo quy định tại Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng dù vi phạm hình thức vẫn có thể được công nhận nếu:
- Các bên đã thực hiện ít nhất 2/3 nghĩa vụ trong hợp đồng;
- Một bên yêu cầu Tòa án công nhận hiệu lực;
- Không cần phải thực hiện lại thủ tục công chứng, chứng thực.
⚠️ Đây là một điểm quan trọng giúp tránh thiệt hại khi hợp đồng bị thiếu sót về hình thức nhưng đã được thực hiện trên thực tế.
5. Hậu quả pháp lý khi hợp đồng bị tuyên vô hiệu do vi phạm về hình thức
Khi hợp đồng bị tuyên vô hiệu, hậu quả pháp lý bao gồm:
- ❌ Không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ dân sự giữa các bên;
- 🔁 Các bên phải hoàn trả lại cho nhau những gì đã nhận;
- 💸 Trường hợp không thể hoàn trả bằng hiện vật thì hoàn trả bằng tiền;
- ✔️ Bên ngay tình được giữ lại hoa lợi, lợi tức;
- ⚖️ Bên gây thiệt hại do lỗi phải bồi thường.
6. Tư vấn xử lý hợp đồng vô hiệu – Giải pháp từ luật sư chuyên nghiệp
Nếu bạn đang đối mặt với một hợp đồng có nguy cơ vô hiệu, đừng tự xử lý mà hãy tìm đến sự hỗ trợ từ luật sư dân sự chuyên sâu. Chúng tôi sẽ:
- Kiểm tra hình thức, nội dung, hiệu lực của hợp đồng;
- Tư vấn soạn thảo, sửa đổi hợp đồng hợp pháp;
- Đại diện đàm phán, hòa giải và tham gia tố tụng khi tranh chấp phát sinh.
LIÊN HỆ TƯ VẤN PHÁP LÝ VỀ HỢP ĐỒNG
Công ty Luật TNHH Hoàng Khang
📍 Trụ sở chính: 33 Lê Văn Huân, Phường 13, Quận Tân Bình, TP.HCM
📍 Chi nhánh 1: Tòa nhà The Manor, 89 Nguyễn Hữu Cảnh, P.22, Q.Bình Thạnh, TP.HCM
📍 Chi nhánh 2: 36/4B Quốc Lộ 1K, Tân Quý, Đông Hòa, TP.Dĩ An, Bình Dương
📧 Email: hoangkhangluat@gmail.com
📞 Hotline/Zalo: 0915 565 146.
